ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 335




                                               

Lugina e Valbonës

Lugina e Valbones shtrihet ne qender te Alpeve Shqiptare, ne Rrethin e Tropojes. Lugina e Valbones ka statusin e Parkut Kombetar dhe shtrihet ne nje siperfaqe prej 8.000 hektaresh. Klima e lugines eshte mjaft e fresket gjate veres. Fshati Valbone ...

                                               

Përroi i Holtës

Perroi i Holtes eshte dege e Devollit, qe rrjedh ne veriperendim te rrethit te Gramshit, me gjatesi 31.3 km, siperfaqe 227 km2, lartesi mesatare 899 m, me rrjedhje te rrembyer. Fillon ne malet e Shpatit dhe pellgu i tij ne pjesen me te siperme pe ...

                                               

Përroi i Lanës

Lana eshte nje perrua qe pershkon Tiranen tejpertej nga lindja ne perendim. Lana derdhet ne Lumin e Tiranes, i cili kalon permes qytetit te Tiranes. Ai buron ne pjesen perendimore te Qafes se Priskes; eshte 29 km i gjate, siperfaqja e pellgut esh ...

                                               

Përroi i Thatë

"Perroi i thate" eshte dikues i liqenit te Shkodres qe shtrihet ne anen perendimore te Alpeve Shqiptare. Ka gjatesi 44.5 km dhe siperfaqe te pellgut ujembledhes 233 km2. Pjesa derrmuese e ketij pellgu eshte e ndertuar prej gelqeroresh dhe dolomit ...

                                               

Tërmeti në Petrinjë (2020)

Me 29 dhjetor 2020 ne oren 12:20 PM CET, nje termet i forte, me magnitude 6.4 Mw, 6.2 ML, goditi afersisht 3 km WSW te Petrinjes, Kroaci. Ky eshte termeti me i forte ne territorin e Kroacise qe nga viti 1962. Termeti u ndje ne te gjithe Kroacine ...

                                               

Tërmeti në Zagreb (2020)

Rreth ores 6:24 AM CET ne mengjesin e 22 marsit 2020, nje termet me magnitude 5.3 Mw, 5.5 ML, e goditi Zagrebin, Kroaci, me nje epiqender 7 kilometra ne veri te qendres se qytetit. Intensiteti i ndier maksimal ishte VII ne shkallen e modifikuar t ...

                                               

Ujëvara e Drinit të Bardhë

Ujevara e Drinit te Bardhe eshte nje ujevare ne pjesen perendimore te Kosoves. Eshte e vendosur ne malin Zhleb ne Bjeshket e Nemuna ne fshatin Radavc, 11 km larg nga qyteti i Pejes. Ujevare gjendet ne burimin e lumit Drini i Bardhe dhe eshte 25 m ...

                                               

ARAM

Kombesi semitike midis Sirise dhe Eufratit e permendur ne letrat e Amarnes dhe ne nje mbishkrim te Tiglat-Pilezerit. Ne Dhiaten e vjeter kjo krahine midis Eufratit dhe Tigrisit quhet Aram Naharaim: toka e dy lumenjve. Atje gjendej Harani, atdheu ...

                                               

Bolide (Meteor)

Nje bolid eshte nje meteor shume i shndritshem, sidomos ai qe shperthen ne atmosfere. Ne astronomi, ai i referohet nje topi te zjarrte perafersisht te ndritshem sa hena e plote. Ne gjeologji, nje bolid eshte nje objekt shume i madh i cili perplas ...

                                               

Kometa

Kometet ose yjet me bisht. Keta trupa qiellore kane pamjen e nje berthame me bisht te ndritshem shume te gjate. Kometet jane copa te stermedha akulli te papaster, te perziera me pluhura dhe mbeturina guresh. Shumica e tyre i afrohen Diellit vetem ...

                                               

Objektet astronomike

Nje objekt astronomik ose trup qiellor eshte nje entitet fizik natyror, bashkesi, ose nje strukture qe shkenca aktuale ka treguar se ekziston ne universin e dukshem. Termi objekt astronomik, ndonjehere, zevendesohet me trup astronomik. Zakonisht, ...

                                               

Yjet Supernova

Supernova, eshte shperthimi katastrofik i nje ylli. Kur nje yll fillon te konsumoje hidrogjenin e ndodhur ne berthamen e tij ai fillon te largohet nga sekuenca kryesore e diagramit HR. Ylli fillon te konsumoje heliumin e pastaj karbonin. Nese esh ...

                                               

Rrymat oqeanike

Rrymat oqeanike jane rryma te cilat formohen nga ererat oqeanike dhe qe ndihmojne ne perhapjen e ngrohtesise ne planetin tone dhe kane ndikim te madh ne klime. Rrymimi konvencional ne oqeane qarkullon sasite madhe te ujit te ngrohte dhe te ftohte ...

                                               

Sizmologjia

Sizmologjia do te thote "termet" dhe -λογία do te thote "studim") eshte studimi shkencor i termeteve dhe perhapjeve te valeve elastike neper Toke ose ne trupat e tjere planetare. Fusha gjithashtu perfshin studime te efekteve mjedisore te termetit ...

                                               

Linear A (shkrim)

Die Linearschrift A ist neben der Kretischen Hieroglyphenschrift eines der beiden Schriftsysteme der minoischen Kultur Kretas. Sie wurde vom 17. bis ins 15. Jahrhundert v. Chr. verwendet und konnte bisher nur ansatzweise entziffert werden.

                                               

Alfabeti i Elbasanit

Alfabeti ose Shkrimi i Elbasanit eshte nje shkrim alfabetik i mesit te shekullit te 18-te i perdorur per gjuhen shqipe i shpikur nga Anonimi i Elbasanit.

                                               

Alfabeti i Vithkuqit

Alfabeti i Vithkuqi i te ashtequajturit Büthakukye ose Beitha Kukju sipas emrit qe i vuri albanisti gjerman Johann Georg von Hahn, ka qene nje alfabet i shpikur per te shkruargjuha shqipe midis 1825 dhe 1845 nga patrioti shqiptar Naum Veqilharxhi ...

                                               

Alfabeti shqip

Alfabeti shqip eshte nje variant i alfabetit latin i perdorur per te shkruar gjuhen shqipe. Perbehet nga 36 shkronja, nga te cilat shtate jane zanore dhe 29 jane bashketingellore. Degjo shqiptimin e 36 shkronjave. Shenim: zanoret jane treguar te ...

                                               

Banhofi

Banhofi fjale e shqiptuar nga fjala e perbere gjermane Bahnhof. Shih: Stacioni i Trenit Ky terme per stacionin e trenit eshte perdorur nga mergata shqiptare ne vendet ku gjuhe zyrtare eshte gjuha gjermane pas viteve ´99-ta dhe pas kthimit te tyre ...

                                               

Historia e lashtë

Alterturm gjer. mase e kohes te ciles ne litereaturen gjermane shpeshe i referohet kohes prej te ciles njeriu ka shkrimet me te vjetra gjegjesishte nga Orienti i Lashte diku 3000, 2000 vite para eres sone. deri me fillimin e mesjetes ne Evrope. K ...

                                               

Izoglosa

Nje isogloss, i quajtur gjithashtu heterogloss, eshte kufiri gjeografik i nje veçorie te caktuar gjuhesore, te tilla si shqiptimi i nje letre zanore, kuptimi i nje fjale ose perdorimi i disa tipareve sintatike. Dialekte te medha zakonisht percakt ...

                                               

Morfema

Morfema eshte njesia me e vogel kuptimore e nje gjuhe. Nje morfeme nuk eshte e njejte me nje fjale. Dallimi kryesor midis tyre eshte se nje morfeme ndonjehere nuk qendron vetem, por nje fjale, sipas perkufizimit, qendron gjithmone vetem. Fusha gj ...

                                               

Sociolekti

Ne sociolinguistike, nje sociolekt eshte nje forme e gjuhes ose nje grup artikujsh leksikore te perdorur nga nje klase socio-ekonomike, nje profesion, nje grupmoshe ose nje grup tjeter shoqeror. Sociolektet perfshijne blerjen pasive te praktikave ...

                                               

Dialektet gjermane

Dialekti gjerman dominohet nga perhapja gjeografike e zhvendosjes se konsonanteve gjermanishtes se larte dhe dialekti i vazhduar qe lidh gjermanishten me varietetet fqinje te Franconishtes se Vogel dhe frisianeve. Varietetet e gjermaneveishtes za ...

                                               

Arbërishtja (Itali)

Arberishtja eshte gjuha qe flitet nga Arbereshet, nje komunitet qe shkoi ne Italine si refugjate ne kohen e Skenderbeut, e tani ruajne gjuhen e vjeter qe flitej ne ate kohe ne historine e Arberise. Nuk eshte e sakte per te thene se gjuha arberesh ...

                                               

Arbërishtja (Zarë)

Arberishtja e Zares eshte nje nendialekt i gegerishtes qe flitet nga arbereshet e Zares. Folesit e ketij nendialekti e kane origjinen nga treva e Tivarit, Mali Zi si dhe nga treva e Krajes, dhe merguan ne Kroaci ne fillim te shekullit XVIII. Shqu ...

                                               

Dialektet e gjuhës shqipe

Gjuha shqipe perbehet nga shume dialekte, te ndara ne dy grupe kryesore: Gegerisht dhe Toskerisht. Lumi Shkumbin eshte perafersisht vija ndarese gjeografike, me Gegerishten te folur ne veri te Shkumbinit dhe Toskerishten ne jug.

                                               

Dialekti i Tiranës

Ne harten dialektore te Shqiperise Tirana me fshatrat e saj ben pjese ne te folmet e gegerishtes jugperendimore, dmth. ne nje zone qe perfshin ç’permbledh trekendeshi Durres-Elbasan-bregdet. Por edhe brenda kesaj zone Tirana ka veçantite e saj gj ...

                                               

Dialekti Istrian

Nga shekulli i 13-te deri ne shekullin e 17-te, per shkak te shpopullimit te gadishullit te Istrias, Republika e Venedikut ripopulloi rajonin me banoret, te cilet nder te tjera perfshinin shqiptaret. Bashkimi i dialekteve te ndryshme te folura ng ...

                                               

Labërishtja

Dialekti Lab eshte nje nendialekt i toskerishtes i lidhur me perkufizimin me te gjere te rajonit etnografik te Laberise, te folur nga leberit. Nen kete perkufizim me te gjere te Laberise, Laberia shtrihet nga Vlora dhe Mallakastra ne jug, deri ne ...

                                               

Mandrica

Mandrica eshte nje fshat ne kufirin jugor te Bullgarise pjese e rrethit te Ivajlovgradit, provinca Haskovo. Eshte nji nder te rrallet fshatra shqiptar ne Bullgari. Popullsia ne vitin 2006 ishte 75 banore.

                                               

Nëndialekti i Vakaricit

Nendialekti i Vakaricit eshte nje nendialekt i dialektit te Arbereshtes te gjuhes shqipe. I folur ne fshatrat e Vakaricit dhe Mbuzati ne Italine jugore me rreth 3.000 njerez, nendialekti i Vakaricit ka ruajtur shume karakteristika arkaike te dial ...

                                               

Toskërishtja veriore

Toskerishtja veriore shtrihet ne rrethet e Beratit, te Fierit, te Skraparit, te Pogradecit, te Korces, te Kolonjes, ne ato zona te rretheve te Permetti te Tepelenes qe ndodhen ne krahun e djathte te Vjoses dhe ne Vlore ne fshatrat veriore e veril ...

                                               

Ndajshtesa

Ne gjuhesi, ndajshtesa eshte nje morfeme qe i bashkengjitet nje stemi te fjales per te formuar nje fjale te re ose forme te re fjale. Ndajshtesat mund te jene derivacionale, si -or dhe para-, ose infleksionale, si shumesi -inj dhe pjesorja -ur. A ...

                                               

Parashtesa

Parashtesa eshte nje ndajshtese, e cila vendoset para stemit te nje fjale. Duke e shtuar ate ne fillim te nje fjale, krijohet nje fjale tjeter. Per shembull, kur parashtesa pa- i shtohet fjales kenaqesi, krijohet fjala pakenaqesi. Veçanerisht ne ...

                                               

Prapashtesa

Ne gjuhesi, prapashtesa eshte nje ndajshtese qe vendoset pas stemit te nje fjale. Shembuj te zakonshem jane mbaresat rasore, te cilat tregojne rasen gramatikore te emrave ose mbiemrave, dhe mbaresat e foljeve, te cilat formojne menyrat e foljeve. ...

                                               

Gjuha dhe nacionalizmi

Gjuha dhe nacionalizmi = Jezik i nacionalizam liber me Autor Snjezhana Kordiq. Shtepia botuese: Durieux. Viti i botimit 2018, botimi i pare 2010, faqe 430. ISBN 978-953-188-311-5, OCLC 729837512, doi:10.2139/ssrn.3467646 Jezik i nacionalizam PDF ...

                                               

Kroatistika

Kroatistika eshte nje disipline akademike ne kuader te Studimeve Sllave e cila mirret me studimin gjuhes kroate, te letersise, te historise dhe te kultures kroate. Ne kuader te Studimeve Sllave ajo i takon nengrupit te Sllavishtes se Jugut. Perve ...

                                               

Polonistika

Polonistika eshte nje fushe e shkencave humane e cila merret me hulumtime shkencore e profesionale te historise dhe aktualitetit te gjuhes dhe letersise polake, dhe si e tille ajo eshte njera nga deget e sllavistikes.

                                               

Sllavistika

Sllavistika ose Studimet Sllave eshte nje fushe akademike e cila merret me studimin e gjuheve, letersise, historise dhe kultures sllave. Fillimisht, sllavistet ishin kryesisht gjuhetar ose filolog qe hulumtonin sllavet dhe sllavizmin. Me vone ne ...

                                               

Gjermanistika

Gjermanistika eshte nje disipline akademike interdisiplinare e cila merret me studimin e historise, kultures, gjuhes dhe letersise gjermane. Ne kuptimin me te gjere dhe me te vjeter gjermanistika perfshin studimin e kulturave, traditave, zakoneve ...

                                               

Skandinavistika

Skandinavistika apo Studimet skandinave eshte nje fushe akademike nderdisiplinore e cila merret me studimin e historise, kultures, gjuhes dhe letersise se vendeve skandinave. Termi Skandinavia i referohet kryesisht Danimarkes, Norvegjise dhe Sued ...

                                               

Lidhëzat

Lidhezat jane nje klase fjalesh te cilat jane pjese te pandrysheshme lidheza bashkerenditese dhe nenrenditese, te thjeshta dhe te perbera. Ato lidhin dy fjali me njera -tjetren Lidhezat nenrenditese sherbejne per te lidhur: Kryesisht dy pjese fja ...

                                               

Çrregullimi i të folurit

Çrregullimet te folurit ose pengesat ne te folur jane nje lloj çrregullimi komunikimi ku prishet te folurit normal. Kjo mund te nenkuptoje belbezime, lepirje, etj. Dikush qe nuk eshte ne gjendje te flase per shkak te nje çrregullimi te folurit ko ...

                                               

Doreshkrimi i librave

Doreshkrimi i librave ishte nje nga disa prej doreshkrimeve te stilizuara te perdorura gjate koherave antike dhe mesjetare. Ajo ishte perdorej per lexueshmeri dhe shpesh perdorej ne transkriptimin e dokumenteve zyrtare. Ne paleografine dhe kaligr ...

                                               

Doreshkrimi Sekretari

Doreshkrimi "secretacy" eshte nje stil i shkrimit evropian i zhvilluar ne fillim te shekullit te gjashtembedhjete qe mbeti i zakonshem ne shekujt XVI dhe XVII per te shkruar anglisht, gjermanisht, uellsisht dhe galisht.

                                               

Kaligrafia

Kaligrafia ose Bukurshkrimi eshte nje art pamor i lidhur me shkrimin. Ka te beje me hartimin dhe radhitjen e shkronjave me nje mjet me maje te gjere, qofte brushe apo diçka tjeter.

                                               

Paleografia latine

Historia e shkrimit latinisht fillon me marrjen e alfabetin fenikas. Monumenti me i vjeter i shkrimit latin eshte Lapis Niger. Ne antikitet romake ishin fillimisht kryeqytetet germat per librat ne perdorim. Shkruani per qeverine komerciale privat ...

                                               

Gjuha artificiale

Gjuha artificiale eshte nje idiome e krijuar nga nje person ose nje grup shume i vogel njerezish, te cilet me kalimin e kohes mund te zgjerojne fjalorin dhe zhvillojne gramatiken. Ndryshimi i vetem me gjuhet normale eshte se artificialet nuk jane ...

                                               

Gjuha esperanto

Esperanto eshte gjuhe artificiale,e krijuar nga Ludwik Lejzer Zamenhof me 1887. Ludwik, i njohur me nofken Doktoro Esperanto, pati si qellim te krijoje nje gjuhe te lehte per tu mesuar, politikisht neutrale qe do te kapercente kombesite dhe do te ...