Back

ⓘ Kisha




                                               

Kisha katolike

Kisha katolike eshte kisha e krishtere e udhehequr nga Papa i Romes. Kisha katolike pretendon te jete kisha e themeluar nga Jezu Krishti, te ciles i perkasin te gjithe te krishteret e pagezuar katolike, si dhe anetare te kishave qe jane ne bashkim te plote me kishen katolike dhe kishat e tjera te ndara prej saj. Emertimi katolik rrjedh nga greqisht καθολικός, qe do te thote gjithesinor, boteror, universal. Midis kishave te krishtera eshte me e madhja per nga numri i besimtareve ne nivel boteror, me nje perqindje te larte ne Evrope dhe ne Ameriken jugore. Sipas Librit Vjetor Statistikor te ...

                                               

Kisha Ortodokse Serbe

Kisha ortodokse serbe eshte kishe nacionale, me karakteristka nacionaliste e deri shoviniste. Ajo nuk kryen vetem misionin e ideologjise, perkatesisht te doktrines se krishtere, per te miren e kombit serb, por nuk respekton te drejtat humane e kombetare te tjereve, pra, duke u angazhuar per paqe, tolerance, barazi e dashuri mes individeve dhe kombeve te ndryshem, me perkatesi te ndryshme fetare e kombetare.

                                               

Kisha Anglikane

Kisha Anglikane eshte emertim per kishen shteterore te krishtere te Anglise, "kisha ame" e Bashkesise Anglikane dhe ne mbare boten dhe me e vjetra nder dyzet kishat e pavarura kombetare. Kisha Anglikane lindi si rrjedhoje e ndarjes se saj nga Kisha katolike romake ne qindvjeçarin e XVI nen mbreterimin e Henrit te VIII. Doktrina e Kishes Anglikane bazohet ne 39 nenet e fese. Kisha e Anglise ka rreth 25.000.000 besimtare dhe eshte kisha me e madhe anglikane.

                                               

Kisha e Shën Premtës (Prizren)

Kisha e Shen Premtes ose Xhamia e Xhumase eshte nje kishe dhe ish-xhami e vjeter ne rrugen e qytetit te Prizrenit. Krtodokse Serbe ne Kosove. Kjo kishe, eshte i vetmi monument ne qytet, qe hyri ne listen e Trashegimise Boterore ne Rrezik te UNESCO-s, ne vitin 2006.

                                               

Kisha e Shën Mërisë (Elbasan)

Kisha e Shen Merise eshte shpallur monument kulture ne vitin 1963. Ajo gjendet ne qytetin e Elbasanit dhe shquhet per vlerat e saj etnokulturore e arkitekturore te rralla ne rajon. E ndertuar rreth vitit 1830 nga komuniteti kristian, mbi themelet e nje kishe me te vjeter, ajo zevendesoi katedralen e stilit roman, qe mendohet te kete ekzistuar ne vendin ku sot ndodhet xhamia Mbret ne qender te lagjes "Kala" te qytetit. Kisha e Shen Merise eshte nje ndertim me arkitekture te stilit te vone bizantin, ku jane perdorur gure te gdhendur nga mjeshtrit dibrane. Nga te dhenat historike, mesohet se ...

                                               

Kisha e Shën Nikollës Tutiqëve (Prizren)

Kisha e Shen Nikolles Tutiqeve eshte nje monument i trashegimise kulturore ne Prizren, Kosove. Ky monument eshte i kategorise "Arkeologjik", i miratuar me numer 02-236/1/62.

Kisha
                                     

ⓘ Kisha

Kishe eshte nje fjale e huazuar nga fjala italiane chiesa dhe percakton:

  • ne gjuhen e perditshme shtepine e Zotit dhe meshen e krishtere.
  • ne Beselidhjen Re bashkesine e krishtere, si vendore po ashtu edhe boterore,
  • nje godine qe i sherben mbledhjes se anetareve te nje bashkesie te krishteresh, dhe ku behet kryerja e sherbesave fetare te krishtera,
  • njerez qe i perkasin nje besimi ose bindjeje, nje forme organizacioni te rregullt bashkesie te besimit te krishtere,
  • bashkesine te gjithe te krishtereve,
                                     

1. Historia

Kisha e ka prejardhjen e saj nga qindvjeçari i e.r. Ne fillim njihej si nje sekt hebraik. Me predikimin e Palit te Tarsit Saulit, Shen Palit formohen edhe bashkesi "miqesore", pra, te njerezve me prejardhje jo hebraike, zakonisht te kultures greke. Ne qindvjeçarin e II te e.r. kishat judeo-krishtere atyre me prane hebraizmit perjashtohen nga judaizmi qe po riorganizonte strukturat dhe bazat e veta fetare pas krizes se shkaterrimit te Tempullit te Jeruzalemit ne vitin 70 e.r., ndersa kishat e miqesoreve vazhdonin te zgjeroheshin. Historiket e tregojne me emertimin "Kisha e Madhe" njesimin e bashkesive te rrjedhura nga apostuj te ndryshem qofte te atyre nga Jeruzalemi po ashtu edhe te atyreve te lidhur me Shen Palin qe me pare ndikuan ne kishen katolike e ortodokse te mijevjeçarit te pare, per t´i dalluar nga grupe anesore te frymezimit te krishtere qe perpunojne mesime te veçanta qe nuk pranohen nga shumica, si ebionitet dhe gnostiket.

Faza e dyte e kishes eshte ajo e eterve, d.m.th. formimit te nje trupi shtjelluesish shpjeguesish te shkrimeve, zenkat me heretiket dhe shmangiet ne lidhje me "paganizmin" dhe judaizmin, te perbere nga shkrimtare, shpesh kishtare, qe jane te detyruar t´i rishqyrtojne mesimet e krishterimit ne fushen kulturore te kohes. Ne kete kohe nis te ndihet nevoja per nje ligj shkrimesh veçanerisht te krishtere per ta afruar me ate hebraik, qe gjer ne ate kohe mendohej si i vetmi i duhur, ne formen para shkaterrimit te Tempullit te Jeruzalemit nga romaket.

Duke nisur nga qindvjeçari i IV vendoset edhe problemi i ndersjelljes me shtetin, ne veçanti Perandorine Romake, ku edhe ndryshohet gjendja ligjore, me pare si fe e paligjeshme deri ne kohen e Konstantinit, me pas me Konstantinin behet fe e lejuar dhe me ne fund me Teodosin, fe shteterore. Nis edhe perparimi i dallimsise ne mendesine e Kishes latine ne krahasim me ate greken, dhe me keshillet ekumenike ndihmohet ne nje percaktim te rrepte te ortodoksise dhe ne formimin e nje gjuhesie teologjike veçanerisht te krishtere, te ndryshuara nga filozofia greke. Kjo sjell edhe largimin e disa kishave "kombetare" nga gjiri i Kishes se Madhe shiko Kishat e lashta te Lindjes, qe tashme tregohet edhe si Kishe katolike dhe ortodokse.